
Tibidyutin timaynutin
Imeslayen imaynuten
Tameskant n ttsawer tineggura

Zdat usuddem n isteqsiyen d-yewḍen ar tansa info@rcd-algerie.info,
wid iṭṭfen tawriqt-agi fkan-d tirirt
i xemsa (5) isteqsiyen iggensasen n iznan n les
internautes.
Asteqsi amezwaru, Halim Akli (Tizi Uzzu)
Alaḥsab tefratin n Useqqamu aγelnaw aneggaru n 26 yunyu 2008
n ukabar-nwen, abaεda s lebγi-nwen akken ad terrem tifranin d-iteddun ddaw
taεsast tagraγlant, d aygi i izemren ad iṣṣiweḍ RCD ad ittekki neγ ala deg
usiher n 2009.
Alaḥsab tefrtin-agi, tban-d, si ubeddel n lḥukuma, tikli ar ullas amendawi s ubrid amawni ar iğğen
aqerru n Ddula ad ijbed laεhed wis tlata akken adabu ur ittebeddil. Accṛem-agi n Tmendawt ur d-ibeggen ara dγa d akken asiher n
2009 ixṛeb uqbel lawan am wid iεeddan
yakan ?
Ma
yella aka, ṣwab mačči axiṛ ma nuggi cγela-gi akken a neṭṭef tadeγra iqublen aγunzu n lbuṭ akken kan a cceṛmen Tamendawt ?
Tirirt :
Asteqi-inek
igerrez.
Tegreḍ tamawt d akken tiseqqamuyin n RCD ttnejmaεent ttawint-d
askasi γef temsalt-agi, ayagi ur iqwa ara deg unnar tsertit azzayeri. RCD γures
tamγit (vocation) ad isbedd di Lezzayer lεadat timagdayin aked d allalen
usnerni-nsent. Amesγaru-agi iγ-issaweḍen ad nnini tanmegla γef uccṛ
Γef
annect-a i d-nnena taggin n uεiwed Tmendawt ad yawwin taselwit i lebda tedda,
aked taεsast tageraγlant n tefranin segmi ar bdunt alarmi d taggara akken ad
yili lbuṭ d azedgan, neγ ad nefḍaḥ lεib udabu zdat lεamma. D
taεsast icban tagi i issaweḍen Mugabe as-agi ittuẓer sγur leğnas meṛṛa.
S
umata, RCD, axateṛ yuggi ad yurar tamlilt n
usrir tesnezgimt, yufrar-d ger wid ur nebγa ara s tidett laεhed wis tlata i
Bouteflika di tama, aked d wid issawalen i uγunzu n terfent taselwit mebla ma
nnand acu ilaqen megdal tukerḍa di lbuṭ, si tama nniḍen. Sin wadduden ur nesεa ara kra ufares. Nig waya,
zemren ad ilin inarafen i uselγaltu n udabu d irgazen-is.
Asteqsi wis sin, Hamani Belkacem (Lezzayer)
Mi
aγriγ ahil-nwen greγ tamawt γef tinuṣba n Tmaziγt. Dγa, temeslayem-d γef la co-officialit deg temnaḍin anida yella usuter ametti. Ma tebεeγ aẓeγẓen-agi, ad seggriγ d akken Tamaziγt
ur tettili ara d tunṣibt deg tmurt meṛṛa, u attili d tunṣibt di tmurt Leqbayel kan yernu ar idis n taεṛabt ; ayagi di lawan anda di temnaḍin arabophones ur
tettili ara Tmaziγt d tutlayt tunṣibt tis snat.
Bγiγ
tiririt γef usteqsi-agi.
Tiririt :
Nig
taggin n wid izuγuren tallit n ukabar awḥid, askasi γef talluft n Tmaziγt isεa sin iεkuṛen : le populismela surenchre ; iεkuṛen d-igellun s lexṣara abaεda ma yella d iεkuṛen d yekkan sγur imeggiyen d-yufraren deg unnar amaziγ.
Deg
umagdaz, nezmer a nessuter ayen iγ-ihwan. Nezmer ihi a nessuγ s tawant Tamaziγt
ad teqqul, din-din, d tutlayt taγelnawt tunṣibt di Lezzayer meṛṛa. Maca, ilaq a nesεu allalen, akk allalen, iwatan akken
a neṣṣiweḍ. D acu di tilawt allalen-agi ulac-iten. Ṣwab amecṭuḥ maḍi yenna-k ur ilaq ara a nettu
ayagi di lewhi.
Di Lmeṛṛuk,d ṣwab-agi imeγnasen n Tmaziγt i
iṣṣaweḍen ad yili uskasi axiṛ n wagi yellan di Lezzayer aladγa di tmurt Leqbayel anida
d-iban uskasi ittweṛkeḍ s rregmat d izerneniyen. Γer lğiran-nneγ utaram, adaγar γef
tira tutlayt tamaziγt s Tifinaγ temneε azernen ibγan ad imdel afares. Daγen
lğiran-agi nneγ lhan-d deg ayen isεan lmaεna, suffuγen-d idlisen isεan azal u
ttnadin aslugen n tutlayt.
Ilaq
ad nesmekti d akken d RCD, i tikkelt tamezwarut, i yerran Tamaziγt deg tenyirit
n tuddsiwin tizzayeriyin di 1990.
Nezmer
ad nnini drus maḍi. Ayagi ittwaqbal. Maca ur
nezmir ara a nessuter deg ukabar n tsertit ad yurar tamlilt n usrir iqedcen,
daγen ma yili umeγnas isqerdic, ayagi d ayen igerzen, ilaq ad issumer tifratin
iwulmen. Ma nwala kra inekcamen deg innurar Internet, nefhem d akken xila
iγ-mazal di leqdic.
Asteqsi wis tlata, Mohamed Hamzaoui (Lezzayer)
Membaεd
astehzi γef tittekkin neγ ala n Bouteflika deg temlilit tamezwarut n Tdukli i
yil agerakal (UPM), as n 13 yulyu, d Nicolas Sarkozy, deg temlilit n G8, i
d-lγen tillin n uselway azzayri. Ad ssutreγ degwen kra ustefser γef
usteqsi-agi.
Tiririt :
Di
tazwara, Bouteflika yeεreḍ ad imekken Kadhafi akken ad
iseglu abaεda aselway asiri, Bachar Al Assad, balak ula d iqerra n Ddla iεraben
nniḍen ar uγunzu n temlilit tamezwarut n UPM, ad yilin
as n 13 yulyu di Paris. Ayagi ur ilḥi ara akken ilaq, Bouteflika ur ibγa ara ad yili ḥala netta ur nettili ara deg temlilit-agi. Yeqqul iruḥ... mebla ma yenna-d i Izzayeriyen acuγer ur ibγa ara ad
iruḥ neγ ayγer di taggara iruḥ.
D
Nikolas Sarkozy ar ad ilγen, si Tokyo, i ddunit meṛṛa, ihi, i Izzayeriyen daγen, tittekkin n Bouteflika deg
temlilit n Paris ! ula d APS aked Tilibizyu ENTV ur aεliment ara alarmi d-yewweḍ usal si tγamsa tabeṛṛanit. D ayen ur nelli.
Ilaq a
neḥṣu d akken altaγ tmurt deg usenfaṛ icban wagi laqent-as kra tuggdiwin deg ayen iεnan
tafrawent deg usefrek lecγal imi sεan aselkem di tallunt taṛupit-tagerakalant. Mačči ḥala aya imi attekki n Ddula deg tegrumma yewwi-d fellas
aqadeṛ n izerfan n umdan. Ayagi du laqrar ur issuεed ara
imḍebbṛen yerran tijεal d tmuḥqranit d aluggen.
Ihi
membla lebγi-s ar iṛuḥ Bouteflika ar Paris. Imi aγunzu amsetlan ur iṣṣaweḍ ara, iεreḍ ad ijbed deg tittekkin lfayda i imman-is : axemmes aked
Sarkozy zdat les camras d ineγlan
yerran aselway n Fransa imeslay s isem-is azal nsnat dqayaq.
Ayagi
di lawan i deg Tunes ad tesεu asutel n UPM, tamarayt tamatut teṣṣuḥ-d Lemeṛṛuk, ma d acrak n tselwit iqqul ar Maṣṣar. Lezzayer, igra-yas-d ad tewwet ajewwaq.
Asteqsi siw rebεa, Ali Marzouk (Bgayet)
Asmi iqqul
Ahmed Ouyahia d aqerru n lḥukuma, aselway ukabar-nwen ,
Said Sadi, imeslay-d γef ayen umi qqaren la
vente concomitante. Ad inniγ ur fhimeγ ara anamek-ines. Ur tezmirem ara ay
d-sfehmem kra γef aya ? Tuγalin-ines ar lḥukuma d ayen ilhan i tmurt neγ ala ? Maka d-qarbent
tefranin teslwit n yibril 2009, wisen ma ur d-ttuγalen ara Abrika d
imeddukal-is ar unnar akken ad sluγen amdun n tsertit di tmurt Leqbayel ?
Tiririt :
D
tidett, izmer lḥal ad uγalen iqeddacen udabu ar unnar. Tuγalin n Ouyahia
izmer ad yili d tazwert.
D tikkelt tis tlata i d-yuγal
urgaz-agi ar uqerru n lḥukuma. Izzayeriyen ccfan dakken d netta i yellan deffir
lecγal ur neda ara di ṣwab. Darasen, tukksa n lexlaṣ ixeddamen, aneḥbus
amesbaṭli n wazal 2 000 ikataren garasen kra mutten di lḥebs yernu ur
xdimen kra, aεiwed n le code penal i yerran ddunit teṣεeb i ineγmasen, tukerḍa
di tefranin εinani aked, di taggara, tamlilt-ines deg usluγu n unnar asertan di
tmurt Leqbayel, s ilkamen-ines deg ayen iεnan tadamsa, timetti neγ laman.
Ma yella argaz ixedmen akk aya sawlen-as-d
di lawan i deg Bouteflika itteheggi ad iεiwed i Tmendawt akken ad irnu laεhed
nniḍen di tselwit, ilaq a neẓẓer d acu-tt tuγdatt n tuγalin-agi.
Ma neẓẓer d akken Ouyahia d allal ilaqen
swayes adabu iserway tamurt Leqbayel, ma neẓẓer iḍmeε ad isbedd RND di
temnaṭ-agi, tin itent-yugaren akk, γures anatal ad iγleb FFS d RCD, γurneγ
azref a nurdu d akken tamurt Leqbayel tezmer ad teqqul daγen di timiṭ usenduddi
n isγan d-issufγen tuccer-nsen seg 2001.
Ihi d ayagi umi qqaren la vente concomitante : rran argaz
ibaεden γef at iččumar, maεna d imḍebbeṛ izemren ad ibbib accṛ
Asteqsi wis xemsa, Kamel Rachid (Lezzayer)
RCD d akabar iεetben aṭas s
tmessumant i Lezzayer n imeγrasen, bγiγ kan ad terrem lewhi-nwen γer uguren
iḥuzen ilmeẓyen Leqbayel abaεda ayen iεnan tammunit n temnaṭ-agi-nneγ, le patriotisme Leqbayel iftutes (
ilmeẓyen ur ẓrin ara maḍi irgazen n temnaṭ-agi i ittekkin deg timunent n
Lezzayer, ayagi ilaq d aγerbaz a t-ixedmen, ttusemma Ddula). Ma neẓẓer Ddula d
nettat i ixedmen deg usfaḍ n iseddagen, ilaq RCD ad iheggi isaragen, timeskanin
tiγerfanin di yal tama n tmurt akken a nissin Abane, Krim, Boudiaf, Ben Mhidi,
Hassiba d wiyiḍ nniḍen... D ṣṣaḥ RCD ur itturar ara s imeγrasen n tegrawla,
ayagi s leqdeṛ. Maca mačči dγa imagdayen cγul am akken ğğan tallit-agi isεan
azal deg umezruy n tmurt-nneγ der ifassen iqdacen udabu yerran imeγrasen-nneγ d
taḥanutt ? D lawan ad akin imagdayen n tmurt-agi wakken ilemẓiyen ad issinen
amezruy. D wagi i d allal swayes ar iten-nemneε sγur wid iten-deggiren ar ukmim.
Immal tmurt Leqbayel d aberkan. Aṭas i bγiγ ad arnuγ, maca ẓriγ RCD d akabar
isεan laεqel d lmaεqul.
Tiririt :
Adabu, imi mačči d amagday,
itturrar s tγewast n wid ifkan idammen-nsen γef tlelli d timunent. Maca degmi
ur isεa kra n tmaγant neγ asenfaṛ i lebni tmurt, iqqul ar ubeddel umezruy n
Lezzayer. Ayagi isegla-d s lεib-agi n ilmeẓyen-nneγ ur nessin ara amezruy ; mačči
kan ur ẓrin ara acu xedmen imezwura, ula d isenfaṛen iḍemεen i tmurt ur ten-sinen
ara.
Abadu iεreḍ acḥal aya ad issimes i
Abane, Krim aked Amirouche. Ula d Ben Mhidi d Boudiaf ur mniεen ara deg uzuzuf
n yir awal. Di taggara, asṛuḥu n iseddagen innul ara kan ilmeẓyen Leqbayel, xas
akken adabu ulac acu ur ixdim ara akken ad yerr tamurt Leqbayel deg tmetruyt yal
as. S waka ibγa ad yeğğ ilmeẓyen war amezruy ama acu d-leqmen sγur wid
ittekkemilen amennuγ n Abane, iḍmeε daγen ad yerr tamnaṭ-agi d annar anida ar
yili ḥala rregmat, takriṭ, rrebrab.
RCD ittennaγ megdal annect-a am
uzal am yiḍ. Asmekti n umuli wis 28 n 20 Yibrir, d amedya, iqqul d allal
usemsawi ger tassuta n tura aked iseddagen n Tefsut Imaziγen, nettat dγa tella
d asemslili ger Lezzayer timunent aked unza n tiγerγert n Soummam.